DOLAR NEREYE GİDİYOR?
1944 yılında, Bretton Woods Paa Anlaşması ile DOLAR dünya rezeerv parası kabul edildi. O tarihten beri, ABD dolar basıyor. Bastığı dolarlar ile uluslararsı piyasadan mal ve hizmet satın alıyor. Dolar üzeinden kredi açarak faiz kazanıyor.
Başlangıçta doların altın karşılığı vardı. 1971 yılında altın garantisi kaldırıldı. Dolar kağıt paraya dönüştü. Kağıt para olmasına rağmen, dolar, uluslararsı geçerli rezerv para olarak kullanılıyor.
Beklenmeyen bir durum ortaya çıktı. ABD Hazinesi borçlanıyor. Uluslararası piyasya Hazine Bonosu satıyor. Merkez Bankaları, nakit dolar yerine, faiz geliri getiren ABD Hazine Bonolarını tercih ettiler. ABD Hazinesini finanse ettiler.
Finanse eden ülkelerin başında Çin geliyordu. Çin ABD Hazinesine ait 1,3 trilyon dolarlık hazine bonosu tutuyordu. Geçen yıl satmaya başladı. 2026 yılı başında, tuttuğu ABD Hazine Bonosunu 700 milyar dolara düşürmüş idi. Çin dün bir karar daha aldı. Elineki bonoların tamamını satacak. Yerine altın koyacak.
Bu ne anlama geliyor?
Çin elindeki ABD Hazine bonolarını satınca, bononun değeri düşüyor. Bonınun değeri düşünce, faiz yükseliyor. Yükselen faiz anında Amerikan ekonomisine yansıyor. Faizi düşürme peşindeki Başkan Trump'ın politikası işlemiyor.
İkinci bir sorun daha var. Satılan bonoların karşılığı elde edilen dolar ile altın satın alındığı için, altın fiyatı artıyor. Piyasaya giren dolar, dolaylı yoldan, Amerikaya geri dönüyor. Taze basılmış para gibi ABD ekonomisine yansıyor. ABD ekonomisinde enflasyona neden oluyor.
Dolar enflasyona tabi olduğu zaman, rezerv para özelliğini kaybediyor. Nitekim, diğer ülkelerin merkez bankaları daha az dolar tutyor. Dolar yerine, altın tercih ediliyor. Daha önceden, dolar basarak mal ve hizmet satın almış olan ABD, bu avantajını kaybetti. Bastığı dolar, iç ekonomide kalıyor ve enflasyona neden oluyor.
Zincirleme etki doların sonunu getirecek. ABD bütçesinin açık vermesi, bu sonu hızlandırıyor. Zira, ABD nin açıkları finanse edebilmesi için taze paraya ihtiyacı var. Para bulamayan Başkan Trump zor durumda kaldı. Bazı devlet hizmetleri görülemiyor.
Savaş, para ile yapılır. Günümüz dünyasında savaşlar çok yüksek maliyet getiriyor. Başkan Trump zor durumda. İrana yapacağı saldırının ''nasıl finanse edileceği'' tartışılıyor.
Çin, Amerikan Hazine Bonosu satarak, doların gücünü sarstı. Saldırgan Trump ekonomik sorun yaşıyor. Çin, ekonomik gücü kullanarak, İran'a destek oluyor.
Şinasi kara
Yorumlar
Kalan Karakter: