TAVUK GÜBRESİ NE KADAR İYİ?

TOPRAK SAĞLIĞI - 3-
F2 Tavuk Gübresi: Aman Dikkat!
BESİN DEĞERİ YÜKSEK ANCAK SIKINTILARI DA BERABERİNDE GETİREN BİR GÜBRE: TAVUK GÜBRESİ
Tavuk gübresinin besin değeri yüksektir. Ancak sıkıntıları vardır. Tavuk gübresi bitkide tek besin maddesi olarak kullanılmaz, ancak diğer gübrelerle beraber kullanılması halinde bitkiler daha verimli besin maddesi alacağından, faydaları olacaktır. Organik tavuk gübresi kullanılırken ya az miktarda toprağa karıştırılarak verilmeli yada saman – sap gibi nesnelerle karıştırılarak verilmelidir. Sulandırılarak da verilebilir, böylece tavuk gübresi seyrelleştirilmiş olur. 
UNUTMAYIN: Tavuk gübresi, hayvanların altından alındığı gibi kullanılmaz, birazdan anlatacağım sıkıntıları beraberinde getirir. Doğal yollarla yetiştirilen veya kendi tavuklarınızdan elde edilen tavuk gübresi kullanın. Yoksa, besi çiftliklerindekilerden yapacağınızın ne kadar organik gübre olacağı tartışılır!
UYGULAYIN: Eğer toprağınız kumluysa, toprağın yapısı gereği besin maddelerini ve suyu tutamayacağı düşünüldüğünde, tavuk gübresi uygulaması, toprağın fiziksel yapısı üzerinde olumlu etkisi olur ama toprağınız, farklı bir topraksa (mesela killi) çok fazla da bir cazibesini göremedim. Tavuk gübresinin tek cazibesi, içindeki azotun yüzde 90’ına yakın bir bölümü ilk kullanımdan sonra mineralize olması... Diğer organik gübrelerin hiçbirinde (Bitki özütlerinden oluşturacağımız organik gübrelerden bahsetmiyorum) bu tür bir mineralize hızı yoktur. 
Ancak; tınlı-kumlu toprakta, organik azotun yüzde 30 ila 60’nın 150 günde mineralize olması, domates yetiştireceğiniz süreçte (mayıs-eylül) bitkinin bu mineralize azotu tamamından yararlanamayacağı sonucunu doğuruyor. Farklı organik gübrelerin aksine, tavuk gübresindeki mikro elementler daha yavaş ve bitkinin istediği formda alındığı için özellikle domateste erkencilik söz konusudur. Erkencilik isteniyorsa, ısırgan otu özütü çok daha faydalı olacaktır.
ÖNEMLİ: Tavuk gübresini ‘en yüksek verimi sağladığı oranlar’da kullandığınız zaman, bitkide gevşeme, beyaz sineklerde artma olmaktadır. Bununla birlikte zararlı popülasyonu da beklemediğiniz oranda artar. 
DİKKAT: Fazla tavuk gübresi verimin düşmesine neden olur. Tuzluluğu arttırıyor, buna dikkat etmek gerekir.
UFAK BİR AYRINTI: Hindi gübresinin Organik madde içeriği Tavuk gübresine oranla daha fazladır.
ÖNÜMÜZDEKİ SEZON İÇİN UYGUNDUR
Topraktaki mikroorganizmaları geliştirmek için kullanılabilir. Şu an kullandığınız bitkilerden ziyade, bir sonrakiler için uygun ortam hazırlar. Ortamınız müsaitse, sebze yetiştireceğiniz yerlerri daha öncerden belirleyin, buralara açacağınız çukurlara tavuk gübresini önceden koyun, mevsimi gelince bu çukurların olduğu yerelere fideleri dikin... 
Bitki besin maddelerinin içinde bulunduğu ortamın birbirleriyle iyon alış verişi yapabileceği mineral maddelerini kendi bünyesinde tutma kapasitesi olarak açıklanan ‘Katyon değişim kapasitesi’nin artmasına, dolayısıyla toprağın besin ve su tutma kapasitesinin artmasına neden olur. 
FERMENTE ETMEK ÇOK ÖNEMLİ
Asla fermente olmamış gübre kullanılmamalıdır, tazeyken gübre özelliği taşımıyor. Bunun fermente edilmesi gerekir. Bu şekilde kullanım sonucunda, bitkiyi yakabilirsiniz, salgın hastalıklara davetiye çıkartırsınız, yabancı otların çoğalmasına  neden olursunuz. En nihayetinde, kaş yapayım derken göz çıkartarak, toprağınızı kirletirsiniz.  Fermente edilmesiyle; pH nötr hale getirilir, elektriksel ilitkenliği ve potasyumu azaltırılırken azot miktarı arttırılmış olur. 
SONUÇ: Tavuk gübresi gibi, kullanımı tamamen profesyonel bir takibe gerek duyulan bir gübre çeşiti kulanmak yerine, farklı organik gübreleri kullanmayı tavsiye ederim. Kaldı ki, fermente edilmemiş bir tavuk gübresinin –ki fermente edilmiş bile olsa oranları çok önemli- çıkartacağı sorunlar çok fazladır. Bunlarla amatör bir yetiştiricinin başetmesi biraz zor gözüküyor. Kumlu bir toprağın, fiziksel yapısını düzeltmek için kullanılabilir. Çok az miktarlarla, bir sonraki ürün için hazırlık yapılmak için kullanılabilir. Erkencilik için kullanılabilir ama, şahsen ısırgan otu bitki özütü varken, sadece erkencilik için tavuk gübresini kullanmam... Unutmayın verdiğim bilgiler tamamen doğal olarak yetiştirilen tavuklardan elde edilen tavuk gübrelerini kapsar... Besi çiftliklerinden elde edilen gübrelerde çok farklı oranlarla karşılaşabiliriz. İki farklı tavuk gübresi arasında yüzde 300’lere varan oranlarda besin maddesi ve minarel değerlerinde değişim olabilir. 
TAVUK GÜBRESİNİN FERMENTE EDİLMESİ:
1- Tavuk gübresi, tazeyse, cıvık halde olacaktır. Oranına uygun, bir çukur açın... Katı halde ise gübre çukur açmadan yığın halde döküp üstünü toprakla kapatabilirsiniz. 
2- Tavuk gübresinin üzerine 1 kg kireç serpin... Eğer yapabilirseniz  3-4 avuç saman serpin. Karıştırın.
3- Gübreyi çukura doldurun, üzerine 2-3 kürek bahçe toprağı serpin, toprağı ve kireci iyice karıştırın.
4-Gübrenin üzerine 5-10 cm kalınlığında toprak serpin, doldurun ve mümkünse iyice bastırın. Gübreniz soğuk fermantasyona başlayacak ve 2-3 ay içerisinde kullanıma hazır hale gelecektir. Yine de gübreniz çok kuvvetli olacağından bitkilerinize çok seyrek olarak vermelisiniz.
Gübreye Kireç vermenin nedeni: Gübredeki bakteriler fermantasyon esansında ortamı asidik hale getiriler ve bu bir süre sonra bakterilerin çalışamaması anlamına geleceğinden, fermantasyon bir süre sonra durur, ortamda kireç bulunursa asidik oluşum geçikir ve daha iyi yanmış gübre elde edersiniz. 
Gübreye saman katmanın nedeni: Tavuk gübresi idrar da içerdiğinden oldukça yüksek oranda azot içerir bu azotu daha iyi kullanmak ve humus elde etmek için saman en ideal organik çürüyücüdür. 
Gübreye toprak karıştırmanın nedeni: Topraktaki fermantasyonu başlatacak olan bakterileri tavuk gübresine aşılamak.
Murat ÖZYILDIRIM
Yarın: G- Solucan Gübresi: Bir efsane mi?