ABD’nin İran limanlarına giriş ve çıkışları kapsayan deniz trafiğine yönelik abluka kararına İran cephesinden tepki geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin kararının benzin fiyatlarında daha fazla artışa yol açacağına dikkat çekerek, "Şu an pompaya yansıyan benzin fiyatlarının tadını çıkarın. Sözde ’abluka’ ile birlikte, yakında 4-5 dolarlık benzini özleyeceksiniz" dedi. Galibaf, farklı benzin istasyonlarındaki fiyatları gösteren bir uygulamada yaptığı "Beyaz Saray’a yakın benzin istasyonu" aramasının ekran görüntüsünü paylaştı.

ABD, İran’a yönelik abluka uygulanacağını duyurmuştu

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatı doğrultusunda İran limanlarına giriş ve çıkışları kapsayan deniz trafiğine yönelik bir abluka uygulanacağını açıklamıştı. Ablukanın 13 Nisan günü Türkiye saati ile 17:00 itibariyle başlayacağı kaydedilerek, "Abluka, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndekiler dahil tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya buralardan ayrılan tüm ulusların gemilerine karşı ayrım gözetmeksizin uygulanacaktır. CENTCOM güçleri, İran dışındaki limanlara gidiş ve dönüş amacıyla Hürmüz Boğazı’nı kullanacak gemilerin seyrüsefer özgürlüğünü engellemeyecektir" denilmişti. Abluka başlamadan önce ticari gemilere gerekli bilgilendirmenin yapılacağı aktarılarak, bölgeden geçecek tüm gemilere ABD Deniz Kuvvetleri ile iletişim kurma tavsiyesinde bulunulmuştu.

Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Macaristan’da halk, parlamento seçimlerinde oy verme işlemenin sona ermesinin ardından oy sayım işlemi devam ediyor. Macaristan Ulusal Seçim Ofisi tarafından oyların yaklaşık yüzde 85’inin sayılmasıyla birlikte yayınlanan sonuçlara göre, Peter Magyar liderliğindeki muhalefet partisi Tisza seçimin galibi oldu. Tisza’nın 199 sandalyeli Macaristan Ulusal Meclisi’nde 138 milletvekili çıkarması bekleniyor. Seçime katılım oranı Avrupa’da eşine az rastlanır seviyelerde yaklaşık yüzde 78 olarak gerçekleşti.

Orban’ın 16 yıllık iktidarı sona erdi

İlk sonuçların gelmesinin ardından Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı sona erdi. Orban seçim yenilgisini kabul ederek, muhalefet partisi Tisza lideri Peter Magyar’ı tebrik etti. Orban, sonuçların netleşmesiyle birlikte yaptığı açıklamada halka muhalefetten hizmet etmeye devam edeceklerini belirterek, "Bunlar nihai sonuçlar değil ama seçimin sonucu anlaşılır ve açık. Bizim için acı verici ancak tartışmasız. Önümüzdeki günler, yaraları sarmakla ilgili olacak. Herkese sağlık ve bugünden daha iyi akşamlar diliyorum. Tanrı hepimizi korusun. Yaşasın Macarlar" ifadelerini kullandı.

Bu seçim sonucunun ülke için ne anlama geldiğini henüz bilmediklerini ve bunun zamanla ortaya çıkacağını söyleyen Orban, "Ülkemize muhalefette hizmet edeceğiz. Önümüzdeki görev açık. Artık yönetme yükü omuzlarımızda değil ve şimdiki görevimiz, toplumumuzu güçlendirmek" dedi

"Macarlar, hiçbir zaman bu kadar yüksek sayıda oy kullanmadı"

Magyar ise sosyal medya üzerinden paylaştığı açıklamada, Başbakan Orban’ın kendisini telefonla arayarak seçim zaferinden ötürü tebrik ettiğini duyurdu. Seçimlerin 1990’dan bu yana en yüksek katılımla gerçekleştirildiğine dikkat çeken Magyar, "Macarlar, hiçbir zaman bu kadar yüksek sayıda oy kullanmadı. Macarların çoğu, bugünkü seçimlerin ne kadar önemli olduğunu fark etti" ifadelerini kullandı.

Magyar, Avrupa’dan tebrik telefonları aldı

Magyar, ayrıca Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Halk Partisi Başkanı Manfred Weber, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de kendisini telefonla arayarak tebrik ettiklerini açıkladı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Macaristan’da seçimi AB yanlısı Tisza’nın kazandığının netleşmesinin ardından sosyal medyada yayınladığı açıklamada, "Macaristan, Avrupa’yı seçti" ifadelerini kullandı. Von der Leyen, "Avrupa da her zaman Macaristan’ı seçmiştir. Birlikte daha güçlüyüz. Bir ülke, Avrupa rotasına geri dönüyor. Birliğimiz güçleniyor" dedi.

"Macar halkı kararını verdi"

Almanya Başbakanı Merz ise, "Macar halkı kararını verdi. Sevgili Peter Magyar, seçim başarınızdan ötürü en kalpten tebriklerimi sunuyorum. Sizinle çalışmak için sabırsızlanıyorum. Güçlü, güvenli ve her şeyin ötesinde birlik içinde bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim" diye yazdı.

"Bugün Avrupa ve Avrupa değerleri kazandı"

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, "Bugün Avrupa ve Avrupa değerleri kazandı. Tarihi seçimler nedeniyle tüm Macar vatandaşlarına tebrikler. Tüm Avrupalılar adına daha iyi bir gelecek için Peter Magyar ile birlikte çalışmayı iple çekiyorum" ifadelerini kullandı.

Macaristan’ı Avrupa’nın ana akım siyasetine yaklaşması bekleniyor

Macaristan Başbakanı Orban’ın Fidesz partisinden eski bir çalışma arkadaşı olan ve 2024’te muhalefet partisi Tisza’ya katıldıktan sonra büyük bir çıkış yakalayan Magyar’ın Macaristan’ı Avrupa’nın ana akım siyasetine yakınlaştırması bekleniyor. Ülkenin 45 yaşındaki müstakbel başbakanı Magyar’ın kazanması, Orban’ın dört dönemdir iktidarda olduğu Macaristan için bir dönemin sonu olacak.

Orban, Putin’in yakın müttefiki olarak görülüyordu

Tisza lideri Magyar’ın AB ile ilişkileri yeniden kurması, dondurulmuş AB fonlarının serbest bırakılmasını sağlaması, Rusya ile ilişikileri sınırlandırması ve AB’nin Ukrayna’ya yönelik yardım kredisine engel olan Macar vetosunu kaldırması bekleniyor.

Görev süresi boyunca AB’nin en uzlaşmaz liderlerinden biri olarak öne çıkan Orban, AB tarafından Avrupa’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en yakın müttefiklerinden biri olarak görülüyordu.

Trump açık destek vermişti

Orban’ın kaybetmesi, seçimler öncesinde Macaristan Başbakanı Viktor Orban’a açık destek veren, Başkan Yardımcısı James David Vance’i Budapeşte’ye gönderen ve Amerika’nın ekonomik gücünü Orban için kullanma sözü veren ABD Başkanı Donald Trump adına da siyasi bir yenilgi oldu.

Sonuçlarla birlikte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da, hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından çıkarılan tutuklama emri bulunmasına rağmen kendisini Budapeşte’de ağırlayacak kadar ileri giden Avrupalı bir müttefikini kaybetmiş oldu.

Pakistan’ın ev sahipliğinde dün İran ve ABD arasında başlayan müzakerelerin ilk turu sona erdi. Sonuç çıkmayan ve 21 saat süren müzakerenin ardından İran heyeti, Pakistan’dan ayrıldı. ABD ve İran arasında ikinci turun yapılıp yapılmayacağı henüz bilinmiyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, müzakereye ilişkin yaptığı açıklamada, "Müzakereler öncesinde, iyi niyet ve gerekli iradeye sahip olduğumuzu vurguladım ancak önceki iki savaşın tecrübeleri nedeniyle karşı tarafa güvenimiz yok. İran heyetindeki çalışma arkadaşlarım, ilerlemeye yönelik 168 girişim önerdi ancak karşı taraf bu müzakere turunda İran heyetinin güvenini kazanamadı. ABD, bizim mantığımızı ve ilkelerimizi anladı. Artık karar verme zamanı. Güvenimizi kazanabilecek mi, kazanamayacak mı?" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da Pakistan’ın aracılığıyla İran-ABD arasında gerçekleştirilen müzakerelere ilişkin ilgi çekici açıklamalarda bulundu. Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, dün başlayan ve yaklaşık 21 saat süren yoğun temaslara ilişkin, "İşte bu, müzakereler iyi geçti ve birçok başlıkta mutabık kalındı ama en önemli konu olan ’nükleer’ hakkında anlaşma sağlanamadı" dedi.

Trump, ABD’nin daha önceden de belirttiği İran’ın uranyum zenginleştirmesine yönelik kırmızı çizgisi doğrultusundaki tutumunu koruyarak, "An itibarıyla geçerli olmak üzere ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri abluka altına alma sürecini başlatacaktır. Bir noktada herkesin girmesine ve çıkmasına izin verilecek bir duruma ulaşacağız" ifadelerini kullandı.

Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’na mayın döşediğine ilişkin ifadelere değinerek, "Bu dünya çapında bir şantajdır ve özellikle ABD başta olmak üzere ülke liderleri asla şantajla susturulmayacaktır" dedi.

"İran’a geçiş ücreti ödeyen gemiler tespit edilecek"

ABD Donanması’na, İran’a Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret ödeyen uluslararası sulardaki her geminin tespit edilmesi ve engellenmesi talimatı verdiğini söyleyen Trump, "Yasa dışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvende olmayacak. Ayrıca İranlıların boğazlara döşediği mayınları imha etmeye başlayacağız" ifadesini kullandı.

"Bize ateş eden İranlılar havaya uçurulacak"

Trump, İran’ın bu duruma herhangi bir müdahalede bulunması durumunda çok sert bir karşılık alacağını belirterek, "Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı havaya uçurulacaktır" dedi. ABD Başkanı, "İran, ülkeyi harabeye döndürmüş olan bu durumu nasıl sonlandıracağını herkesten daha iyi biliyor. Donanmaları imha edildi, Hava Kuvvetleri ortadan kaldırıldı, uçaksavar ve radar sistemleri işe yaramaz hale geldi" şeklinde konuştu.

ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden İran eski dini lideri Ali Hamaney ve diğer yetkililere değinen Trump, "Liderlerinin büyük bir kısmı, nükleer emelleri yüzünden öldü" ifadelerini kullandı.

"Ordumuz uygun bir zamanda İran’dan geriye kalan ne varsa tamamını ortadan kaldıracak"

Trump, "Abluka yakında başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukaya dahil olacak. İran’ın bu yasadışı şantaj eyleminden kar elde etmesine izin verilmeyecek. Para istiyorlar ve daha da önemlisi nükleer silah istiyorlar. Ayrıca, silahımız yüklü ve ateşlemeye hazır. Ordumuz uygun bir zamanda İran’dan geriye kalan ne varsa tamamını ortadan kaldıracak" açıklamasını yaptı.

Trump açıklamasının devamında, "İran, Hürmüz Boğazı’nı açma sözü vermişti ve bunu kasıtlı olarak yerine getirmedi. Bu durum, dünyanın dört bir yanındaki birçok insan ve ülke için endişe, karmaşa ve acıya neden oldu. Donanmalarının tamamını ve ‘mayın döşeme gemilerinin’ büyük bir kısmı tamamen imha edilmiş olmasına rağmen, suya mayın döşediklerini söylüyorlar. Bunu yapmış olabilirler, ancak hangi gemi sahibi bu riski almak ister ki" dedi.

ABD Başkanı, "İran’ın ve ‘liderlerinin’ kalan kısmının itibarına büyük bir leke ve kalıcı zarar verildi, ancak biz bunların hepsini aştık. Söz verdikleri gibi, bu uluslararası su yolunu bir şekilde açma sürecine başlamaları iyi olur. Her yasayı ihlal ediyorlar" diye konuştu.

"Üzerinde anlaşılan noktalar, nükleer gücün tahmin edilemez insanların eline geçmesine izin vermekle kıyaslandığında önemsiz kalıyor"

"Pakistan’dan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ve Başbakan Şahbaz Şerif’in nazik ve son derece yetkin liderliğinde İslamabad’da gerçekleşen toplantı hakkında ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından tam olarak bilgilendirildim" diyen Trump, Başbakan Şerif ve Genelkurmay Başkanı Munir’e yönelik, "Onlar çok olağanüstü insanlar ve Hindistan’la yaşanabilecek korkunç bir savaşta 30 ila 50 milyon kişinin ölümüne engel olduğum için sürekli bana teşekkür ediyorlar. Bunu duymaktan her zaman memnuniyet duyuyorum" dedi.

ABD Başkanı temaslara ilişkin, "Çok detaylı bilgi verebilir ve elde edilen birçok şeyden bahsedebilirim, ancak önemli olan tek bir şey var: İran nükleer emellerinden vazgeçmeye istekli değil. Birçok açıdan, üzerinde anlaşılan noktalar, askeri operasyonlarımızı sonuna kadar sürdürmemizden daha iyi, ancak tüm bu noktalar, nükleer gücün bu kadar istikrarsız, zor ve tahmin edilemez insanların eline geçmesine izin vermekle kıyaslandığında önemsiz kalıyor" ifadelerine yer verdi.

Trump, açıklamasını şöyle sonlandırdı:

"Zaman geçtikçe, üç temsilcim de gayet normal bir şekilde, İran temsilcileri (İran Meclis Başkanı) Muhammed Bakır Galibaf, (Dışişleri Bakanı) Abbas Arakçi ve (İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı) Ali Bakıri’ye karşı çok dostane ve saygılı davrandı. Ancak bu önemli değil çünkü en önemli konuda çok kararlıydılar ve her zaman söylediğim gibi, en başından beri ve yıllar önce de belirttiğim gibi, İran asla nükleer silaha sahip olmayacak."

Kremlin Sarayı Sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ilişkilere ve muhtemel Rusya’dan Avrupa’ya doğal gaz tedarikine ilişkin değerlendirmede bulundu. Peskov basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Rusya’nın alternatif pazarlara yönelik tedariklerinin ardından geriye kalan hacimler olması durumunda AB’ye doğal gaz tedarikine devam etmeye hazır olduklarını söyledi. Kremlin Sözcüsü, "Ancak Avrupa, Rusya tedarik etmese bile doğal gaz satın almanın bir yolunu bulacaktır" ifadelerini kullandı.

"AB bizden vazgeçti ve bunu ideolojik gerekçelerle örtmeye çalıştılar"

ABD ile AB arasındaki ilişki dinamiğine değinen Peskov, ABD’nin Avrupa ülkelerini güvenlikten mahrum ettiğini belirtti. Peskov ayrıca AB ülkelerinin kendi seçenekleriyle ucuz maliyetle Rusya’dan elde edebilecekleri enerjiden de yoksun kaldığını söyledi. Peskov, "ABD onları ücretsiz güvenlik vaadiyle (Rusya’dan) uzaklaştırdı, bunu da kendileri reddettiler. Bizden (Rusya’dan gelen ucuz enerjiden) de vazgeçtiler ve bu vazgeçişi sözde ‘daha yüce’ ideolojik gerekçelerle örtmeye çalıştılar" dedi.

"NATO’nun Avrupa bileşeni öyle ya da böyle büyüyecektir"

Peskov, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırılar sırasında Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasında NATO üyesi ülkelerin deniz kuvvetlerinin rol oynaması gerektiğine yönelik çağrılarının ittifak tarafından cevapsız bırakılmasına da değindi. Söz konusu durumun ardından ABD ve ittifaktaki diğer ülkeler arasındaki ilişkilerde yaşanan gerginliğe ilişkin Peskov, "NATO’nun ABD’nin müttefiklerinden duyduğu memnuniyetsizlik nedeniyle çökmesi mümkün gözükmüyor. NATO’nun Avrupa bileşeni öyle ya da böyle büyüyecektir" ifadelerini kullandı.

"Trump ve Putin’in eylemlerinin İngiltere’de enerji faturalarını artıracağına alışmalıyız"

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın geçtiğimiz günlerde Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in faaliyetlerinin İngiltere’deki enerji faturalarına yansımasından "bıktığına" yönelik açıklamasına ilişkin bir soruyu cevaplayan Peskov, "Evet, gerçekten de hem Putin’in hem de Trump’ın eylemleri İngiltere’nin enerji faturalarında artışlara yol açabilir. Buna alışmamız gerekiyor" cevabını verdi.

İngiltere’nin başkenti Londra’da yüzlerce kişinin hükümet tarafından yasaklı grup olarak ilan edilen "Palestine Action" (Filistin için Eylem) grubuna yönelik dün düzenlediği destek gösterisinde gözaltı sayısı yükseldi. Londra polisinden yapılan açıklamaya göre başkentteki Trafalgar Meydanı’nda bir araya gelen kalabalığa yönelik polis müdahalesi sonucunda "yasaklı örgüte destek gösterme" suçlamasıyla gözaltına alınan protestocuların sayısı 523’e yükseldi. Polis, gözaltına alınan kişilerin yaşlarının 18 ila 87 arasında değiştiğini kaydetti.

Protesto, "Herkesin Günü" adı altında gerçekleştirilmişti

İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki sivillere yönelik saldırılarını protesto eden gruba destek için dün düzenlenen protestolarda göstericiler, "Soykırıma karşı duruyorum. Filistin için Eylem grubunu destekliyorum" sloganlarının yazılı olduğu pankartlar taşımıştı. Bazı göstericiler de protesto haklarını savunmaya yönelik ve ABD-İsrail karşıtı sloglanların yazılı olduğu dövizler açmıştı. İngiltere’deki yargı alanındaki haksızlıklarla mücadele eden "Defend Our Juries" (Jürilerimize Sahip Çıkalım) adlı aktivist grubun çağrısıyla "Herkesin Günü" adı altında düzenlenen protestolarda aktivistler, "Filistin için Eylem grubuna yönelik yasağa karşı amansız direniş göstermeyi" hedeflediklerini aktarmıştı.

Filistin için Eylem grubunun yasaklı örgüt ilan edilmesi

Filistin için Eylem grubu, İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze’ye yönelik başlattığı saldırıların ardından İngiltere’de gerçekleştirdiği eylemlerle adını duyurmuştu. Geçtiğimiz Haziran ayında Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin (RAF) Oxfordshire’daki Brize Norton Hava Üssü’ne giren grup üyeleri, Orta Doğu’daki operasyonlarda kullanıldığı gerekçesiyle 2 askeri uçağın motorlarına kırmızı boya püskürtmüştü.

Gelişmenin ardından harekete geçen İngiltere hükümeti, grubu 5 Temmuz itibarıyla yasaklı örgütler arasına almıştı. Filistin için Eylem grubuna üye olan veya destek verenlerin 14 yıla kadar hapisle cezalandırılmasının önü açılırken, grubun adını taşıyan tişört giymenin ya da rozet takmanın 6 aya kadar hapisle sonuçlanabileceği kamuoyuna yansımıştı.

Tayvan’ın en büyük muhalefet partisi Kuomintang’ın (KMT) lideri Cheng Li-wun’un Çin’e yaptığı ziyaret ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmesinin yankıları sürerken, Pekin yönetiminden dikkat çeken bir hamle geldi. Çin merkezli Xinhua Haber Ajansı’nda yer alan bilgilere göre; Çin, Tayvan Boğazı’nın iki yakası arasındaki işbirliğini ve bağları güçlendirmeyi hedefleyen 10 maddelik yeni bir teşvik paketini duyurdu. Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Tayvan İşleri Ofisi tarafından açıklanan pakette, Çin ve Tayvan’ın gelişimini ve bölge halklarının refahını artırmaya yönelik kritik kararlar yer aldı. Bu doğrultuda ÇKP ile Kuomintang arasında düzenli bir iletişim mekanizması kurulması ve gençlerin karşılıklı etkileşimini sağlayacak kurumsal bir platform oluşturulması kararlaştırıldı.

Tayvan’a yakın olan Çin eyaleti Fujian’ın kıyı bölgelerinin Kinmen ve Matsu ile su, elektrik ve doğalgaz paylaşımı yapması için çaba gösterilmesi ve şartlar elverdiğinde iki bölgeyi birbirine bağlayan deniz geçiş köprülerinin inşasının teşvik edilmesi kararı alındı.

İletişim mekanizması kurulacak

Çin’in Urumçi, Xian, Harbin, Kunming ve Lanzhou gibi şehirlerine gidiş-dönüş uçuşları da dahil olmak üzere, Tayvan Boğazı üzerinden düzenli direkt uçuşları başlatma sürecini hızlandıracağı, Tayvan’ın Kinmen bölgesinin, Çin’in Xiamen kentinde inşa edilen yeni havalimanını kullanabilmesinin destekleneceği aktarıldı. Taraflar arasında gerçekleştirilen 1992 Mutabakatı’na bağlı kalma ve "Tayvan’ın bağımsızlığına" karşı çıkma gibi ortak siyasi temeller üzerine bir iletişim mekanizması kurulacağı ve buna karşılık gerekli standartlara uyan Tayvan menşeli tarım ve balıkçılık ürünlerinin ana karaya girişinin kolaylaştırılacağı ifade edildi.

Tayvanlı şirketlerin ana karadaki faaliyetleri kolaylaştırılacak

Çin’in, Tayvanlı balıkçılar için yeni liman tesisleri inşa etmeyi ve gıda üreticilerinin pazara giriş süreçlerini hızlandırarak ticari iş birliğini derinleştirmeyi planladığı ve bu kapsamda, küçük ölçekli ticaret pazarlarının yaygınlaştırılması ve Tayvanlı KOBİ’lerin ana karadaki faaliyetlerinin desteklenmesinin hedeflendiği aktarıldı.

Kültürel alanda ise Tayvan yapımı dizi ve animasyonların ülkede yayınlanmasının kolaylaştırılacağı ve bölgesel bağları güçlendirmek amacıyla Şanghay ve Fujian sakinlerinin Tayvan’a yönelik bireysel turistik seyahatlerinin yeniden başlatılacağı ifade edildi.

Tayvanlı muhalefet lideri Çin’i ziyaret etmişti

Tayvan’daki ana muhalefet partisi KMT lideri Cheng Li-wun, Tayvan’ı topraklarının doğal bir parçası olarak gören Çin’e kritik bir ziyaret gerçekleştirmişti. Chen ve beraberindeki heyet Çin Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından kabul edilmişti. Xi, burada yaptığı konuşmada "Tek Çin" politikalarının değişmeyeceğini vurgulayarak, "Tayvan’ın bağımsızlığı" fikrinin, Tayvan Boğazı’nın iki yakası arasındaki barışa zarar veren asıl suçlu olduğunu ifade etmişti. Cheng ise tarafların sistemik ve sürdürülebilir diyalog ile işbirliği mekanizmasını hayata geçirmesi gerektiğine işaret ederek, Xi’yi bir gün Tayvan’da ağırlamayı istediklerini aktarmıştı.

Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Ofisi, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Özbekistan’ın Buhara şehrine gayriresmi ziyaret gerçekleştirdiğini ve Özbek mevkidaşı Şevket Mirziyoyev ile bir araya geldiğini bildirdi. Tokayev’in temaslarına ilişkin yapılan açıklamada, tarafların ekonomik ortaklığı daha da derinleştirme yönünde stratejik adımlar atma konusundaki kararlılıklarını teyit ettiği bildirildi. Cumhurbaşkanları görüşmede ayrıca nadir toprak elementlerinin üretimi ve işlenmesi, transit ulaşım ve hidroenerji alanları ile bilişim sektöründe işbirliği başlıklarını da masaya yatırdı. Açıklamada, ticaret ve üretim alanlarında somut hedeflere ulaşılabilmesi için iki ülke hükümetleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin mutabakata varıldığı ifade edildi.

Çeşitli arşiv belgeleri Kazakistan’a teslim edildi

Görüşme kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’e tarihi öneme sahip çeşitli arşiv belgeleri teslim etti. Kazakistan’a verilen belgeler arasında ülkenin Türkistan kentinde bulunan, Türk-İslam tarihinin önemli şairlerinden Hoca Ahmet Yesevi ve Timur Devleti’nin kurucusu Emir Timur’un torunu Rabia Sultan Begim türbelerine ilişkin 1920-1950 yıllarına Özbekistan’da bulunan belgelerin, çizimlerin ve fotoğrafların kopyaları yer alıyor.

Macaristan’da halk, sonuçlarının ülkenin ötesinde geniş bir coğrafyada önemli etkileri olması beklenen parlamento seçimleri için sandık başında. Ülkede oy kullanma işlemi yerel saatle sabah 6.00 itibarıyla başladı ve 19.00’da sona ermesi bekleniyor. İlk sonuçlar akşam saatlerinde belli olmaya başlayacak.

Yaklaşık 8,1 milyon vatandaşın oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde, 199 üyeli Macaristan Ulusal Meclisinin yeni üyeleri belirlenecek. Avrupa’nın siyasi geleceği için kritik seçimlerde vatandaşlar, ülke genelindeki 10 bin 47 oy kullanma noktasında demokratik tercihlerini ortaya koyacak.

Birçok anket, Orban’ın rakibini önde gösteriyor

16 yıldır yüzde 45 ila 54 bandında oy oranıyla iktidarda kalan Orban liderliğindeki Fidesz partisi, bu yılki seçimlerde birçok bağımsız anketin önde gösterdiği Peter Magyar liderliğindeki Tisza ile zorlu bir rakiple karşılaşacak.

Seçimler öncesinde farklı kurumlar tarafından gerçekleştirilen birçok anket, 2010’dan beri kesintisiz iktidarda olan Orban liderliğindeki Fidesz’in oy oranını yüzde 29 ila 34 bandında, muhalif lider Peter Magyar liderliğindeki Tisza’nın oy oranı yüzde 36 ila 46 arasında gösterdi.

Diğer yandan, Orban liderliğindeki Fidesz’in önde olduğunu gösteren anketler de yayınlandı. Hükümete yakın anket şirketlerinin kamuoyu yoklamaları, Fidezs’in en yakın rakibi Tisza’dan 5 ila 6 puan önde olduğunu gösterdi. Dün katıldığı bir televizyon programında ABD merkezli araştırma şirketi "McLaughlin & Associates" tarafından yapılan ve Fidezs’in önde olduğunu gösteren bir ankete değinen Başbakan Orban, bu sonuçlarının partisinin kendi iç ölçümleriyle de büyük ölçüde uyumlu olduğunu söyledi.

Seçimlerin sonuçlarında, oy kullananların yaklaşık dörtte birini oluşturan kararsız seçmenlerin oylarının belirleyici olması bekleniyor.

Orban’ın güçlü olduğu kırsal kesimin seçimlere etkisi fazla

Macaristan’daki seçimlerin sonuçlarını etkileyen en önemli faktörlerden biri de ülkedeki seçim sistemi olacak. Macaristan Ulusal Meclisi’ndeki 199 sandalyenin 106’sı seçim bölgelerinden, 93’ü ise parti listelerinden geldiği için ülke coğrafyasının politik dağılımı, seçimler üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak. Bu nedenle Orban’ın güçlü olduğu kırsal kesimde kullanılan oylar, Orban liderliğindeki Fidezs sayıca rakiplerinden daha az oy alsa dahi, mecliste daha fazla sandalyeye sahip olması ile sonuçlanabilecek.

Orban, ekonomide güven ve savaştan uzak kalmayı vaat ediyor

Ukrayna konusunda Avrupa Birliği’nin (AB) politikalarıyla zıt düşmesiyle bilinen Macar lider Orban, Brüksel yönetiminin Ukrayna’daki savaşa giderek daha fazla müdahil olduğunu ve kıtayı savaşa sürüklediğini savunuyor. Macaristan’ın Ukrayna’daki savaşın bir parçası olmayacağını ve Macar vergi mükelleflerinin parasını Ukrayna’ya göndermeyeceğini söyleyen Orban, seçim kampanyası süresince seçimlerin savaş ve barış arasında bir tercih olduğu iddiasını işledi.

Dün Budapeşte’de seçim kampanyasını tamamladığı son mitinginde Macaristan’ın karşı karşıya olduğu dış tehditlere dikkat çeken Orban, ülkenin ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu ifade ederek, "Kendimizi savunmak için dünyadaki büyük güç odaklarına hayır dememiz gerekiyor. Bu da bilgi, deneyim ve tecrübe gerektirir" dedi.

Orban, "Şimdi risk alma, değişme, yenilenme ve maceraya atılma zamanı değil. Şimdi elimizde olanı koruma ve güvence altına alma zamanı" ifadelerini kullandı.

Magyar: "Macaristan’ın yeri Avrupa’dır"

Muhalif lider Magyar ise AB ile daha iyi ilişkiler ve ekonomik düzelme sözü veriyor. Seçim kampanyasını enflasyon, yaşam maliyetleri, kötüleşen sağlık sistemi ve ulaşım gibi konular üzerine kuran muhalif lider Magyar, ülkenin ikinci büyük kenti Debrecen’de gerçekleştirdiği son mitingde, halkın günlük hayatını etkileyen konulara değindi.

Debrecen’de seçmenlerin "Avrupa, Avrupa" sloganları attığı mitingde Magyar, "Macaristan’ın yeri Avrupa’dır" mesajı verdi.

Orban hükümetini yolsuzlukla ve dar bir siyasi elit grubunu zenginleştirmekle suçlayan Magyar, seçim kampanyası boyunca Orban’ın AB’den uzaklaşma ve Moskova ile yakınlaşma politikasını tersine çevirme söz verdi.

Muhalefet lideri Magyar

Eski bir Fidesz üyesi olan Magyar, 2024’te Cumhurbaşkanı Katalin Novak’ın istifasıyla sonuçlanan skandal nedeniyle partiden ayrılmış ve kısa adı Tisza olan "Saygı ve Özgürlük" partisinin başına geçmişti.

Kısa sürede hızlı bir yükseliş elde eden Magyar, Batı yanlısı ve Avrupa ile entegrasyonu destekleyen duruşunun yanı sıra geleneksel değerlere de vurgu yapan muhafazakar-liberal bir çizgi benimsiyor. Bu çerçevede Magyar liderliğindeki Tisza, Ukrayna’ya yönelik politikanın değişmesi gerektiğini savunurken, Ukrayna’nın AB üyeliğine sıcak yaklaşmıyor. Parti aynı zamanda, Orban’ın Brüksel’e rağmen uyguladığı sıkı göç politikalarına da destek veriyor.

Seçimler Washington ve Brüksel’de yakından takip ediliyor

AB’nin Ukrayna ve Rusya konusundaki kararlarını felç eden isim olarak öne çıkan Macar lider Orban’ın 16 yıllık iktidarının test edileceği parlamento seçimleri, Brüksel başta olmak üzere birçok merkezden yakından takip ediliyor. Macaristan’da AB ile entegrasyonu savunan Peter Magyar’ın seçimi kazanması, Brüksel’in Ukrayna’ya tahsis edilmesi kararlaştırılan 90 milyar euro’luk kredinin tedariki ve Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketinin kabulü gibi adımların önündeki engelin kalkması anlamına gelecek.

Macaristan’daki parlamento seçimleri, seçim öncesinde ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’i Orban’a destek için Budapeşte’ye gönderen ABD Başkanı Donald Trump tarafından da yakından izlenecek. Çeşitli kaynaklara göre, Trump’ın Ukrayna’ya yönelik politikalarına güçlü bir destek sağlayan ve Trump’ın "Önce Amerika" sloganıyla şekillenen siyasi çizgisinin en önemli destekçilerinden olan Orban’ın seçimi kaybetmesi durumunda Washington’a ulaşabilecek siyasi şok dalgalarının meydana gelebileceği bekleniyor.

İsrail’de de yakından takip edilen seçimler, Orban’ın Gazze’de işlenen savaş suçları nedeniyle hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından yakalama emri çıkarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu Macaristan’da ağırlayacak düzeydeki İsrail yanlısı siyasetinin de değişmesi ihtimalini doğuracak. Brüksel ile dış politikada daha uyumlu bir siyaset, AB’nin Batı Şeria’daki radikal İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım kararlarını engelleyen tek ülke olan Macaristan’ın bu tutumunun da değişebileceği değerlendiriliyor.

İngiltere’nin başkenti Londra’da yüzlerce kişi, hükümet tarafından yasaklı örgüt ilan edilen "Palestine Action" (Filistin için Eylem) grubuna destek için meydanları doldurdu. İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki sivillere yönelik saldırılarını protesto eden gruba destek için başkentteki Trafalgar Meydanı’nda bir araya gelen göstericiler, "Soykırıma karşı duruyorum. Filistin için Eylem grubunu destekliyorum" sloganlarının yazılı olduğu pankartlar taşıdı. Bazı göstericiler de protesto haklarını savunmaya yönelik ve ABD-İsrail karşıtı sloglanların yazılı olduğu dövizler açtı.

Protestolarda 212 gösterici gözaltına alındı

İngiltere’deki yargı alanındaki haksızlıklarla mücadele eden "Defend Our Juries" (Jürilerimize Sahip Çıkalım) adlı aktivist grubun çağrısıyla "Herkesin Günü" adı altında düzenlendi. Aktivistler, protesto kapsamında "Filistin için Eylem grubuna yönelik yasağa karşı amansız direniş göstermeyi" hedeflediklerini aktardı.

Güvenlik güçleri ise protestolar sırasında birçok göstericiyi gözaltına aldı. Londra polisinden yapılan açıklamaya göre yerel saat ile 16.50 itibariyle toplamda 212 kişi gözaltına alındı. Polis, gözaltı sayısının ilerleyen süreçte artmasının beklendiğini kaydetti.

2 bin 200’den fazla kişi gruba destek suçlamasıyla gözaltına alındı

İngiltere basınında yer alan haberlerde, "Filistin için Eylem" grubunun geçtiğimiz yıl İngiltere eski İçişleri Bakanı Yvette Cooper tarafından yasaklanmasından bu yana, gruba destek verdikleri iddiasıyla bugüne kadar 2 bin 200’den fazla kişinin gözaltına alındığını yazdı.

Filistin Eylemi grubunun yasaklı örgüt ilan edilmesi

Filistin Eylemi grubu, İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze’ye yönelik başlattığı saldırıların ardından İngiltere’de gerçekleştirdiği eylemlerle adını duyurmuştu. Geçtiğimiz Haziran ayında Kraliyet Hava Kuvvetlerinin (RAF) Oxfordshire’daki Brize Norton Hava Üssü’ne giren grup üyeleri, Orta Doğu’daki operasyonlarda kullanıldığı gerekçesiyle 2 askeri uçağın motorlarına kırmızı boya püskürtmüştü. Gelişmenin ardından harekete geçen İngiltere hükümeti, grubu 5 Temmuz itibariyle örgütü yasaklı örgütler arasına almıştı. Filistin Eylemi grubuna üye olan veya destek verenlerin 14 yıla kadar hapisle cezalandırılmasının önü açılırken, grubun adını taşıyan tişört giymenin ya da rozet takmanın 6 aya kadar hapisle sonuçlanabileceği kamuoyuna yansımıştı.

CENTCOM, ABD-İran arasındaki müzakereler sürerken bugün itibariyle ABD unsurlarının Hürmüz Boğazı’nda mayın temizleme çalışmalarına zemin hazırlamaya başladığını bildirdi. CENTCOM açıklamasında, söz konusu faaliyetler kapsamında ABD Donanması’na ait iki adet güdümlü füze destroyerinin bölgede çalışmalar yürüttüğünü bildirildi. CENTCOM’dan yapılan yazılı açıklamada, "USS Frank E. Peterson ve USS Michael Murphy gemileri, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Umman Körfezi’nde faaliyet gösterdi. Bu operasyon, İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) tarafından daha önce döşendiği belirtilen deniz mayınlarının tamamen temizlenmesini sağlamak amacıyla yürütülen daha geniş çaplı bir görevin parçasıdır" denildi.

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, "Bugün yeni bir geçiş hattı oluşturma sürecini başlattık ve bu güvenli rotayı yakında denizcilik sektörüyle paylaşarak ticaretin serbest akışını teşvik edeceğiz" dedi.

"İlave ABD kuvvetleri de çalışmalara katılacak"

Açıklamada Hürmüz Boğazı’nın jeopolitik önemine ve uluslararası ticaret alanındaki değerine dikkat çekilerek, "Hürmüz Boğazı, uluslararası bir deniz geçiş yolu olup bölgesel ve küresel ekonomik refahı destekleyen kritik bir ticaret koridorudur. Gelecek günlerde su altı insansız araçları da dahil olmak üzere ilave ABD kuvvetleri mayın temizleme çalışmalarına katılacak" ifadeleri kullanıldı.

ABD destroyerine uyarı yapıldığı iddia edilmişti

İran basınında yer alan haberlerde, ABD-İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürütülen müzakereler sırasında Hürmüz Boğazı’nda ABD’ye ait bir destroyerin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Fujairah Limanı’ndan hareket ederek Hürmüz Boğazı’na yöneldiği, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ise geminin hareketini anlık olarak izleyerek müdahalede bulunduğu belirtilmişti.

İran tarafının, gelişmeyi Pakistan’daki müzakere heyetine ilettiği, İran heyetinin de konuyu Pakistan aracılığıyla ABD tarafına aktardığı ve aynı süreçte İran Silahlı Kuvvetleri’nin söz konusu ABD savaş gemisine Hürmüz Boğazı’na yaklaşması halinde hedef alınacağı yönünde uyarı yapıldığı öne sürülmüştü. Pakistan aracılığıyla ABD’ye de "hareketin devam etmesi halinde 30 dakika içinde hedef alınacağı ve müzakerelerin zarar göreceği" mesajının iletildiği ifade edilmiş, yapılan uyarıların ardından ABD destroyerine durma talimatı verildiği ve geminin geri çekildiği iddia edilmişti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Pakistan’da ABD-İran arasında süren müzakereler sırasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşme gerçekleştirdi. Pezeşkiyan ile yaptığı telefon görüşmesine ilişkin sosyal medya hesabından açıklamada bulunan Macron, "Kendisini, İslamabad’da başlatılan görüşmelerin sunduğu fırsatı değerlendirerek, kalıcı bir şekilde gerilimi azaltma yolunu açmaya ve bölgedeki tüm ilgili ülkeleri kapsayan, güvenliğin sağlam güvencelerini sağlayan talepkar bir anlaşmaya varmaya çağırdım" dedi.

Macron, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının yeniden güvenli hale getirilmesine yönelik çabaları vurguladığını belirterek, "İran’ın Fransa’nın da katkıda bulunmaya hazır olduğu Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliği başlıklarını hızla yeniden tesis etmesi gerektiğinin altını çizdim" ifadelerini kullandı.

Macron, İran’ın ABD ile müzakere masasına oturmadan önce de önemini vurguladığı Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarının sonlandırılması durumuna değinerek, "Lübnan da dahil olmak üzere ateşkesin tam olarak uygulanmasının önemini vurguladım. Fransa, ülkenin egemenliğini kullanma ve Lübnan’ın geleceğine karar verme yetkisine sahip olan Lübnan yetkililerinin eylemlerine tam destek vermektedir" açıklamasını yaptı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiye-Senegal Karma Ekonomik Komisyonu Eş Başkanı olarak Türkiye-Senegal KEK 6. Dönem Toplantısı kapsamında gerçekleştirdiği Senegal ziyaretini değerlendirdi. Ziyaret süresince yoğun görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Bakan Göktaş, Türkiye-Senegal İş Forumu ve KEK toplantılarının ardından Senegal Başbakanı Ousmane Sonko ile bir araya geldiklerini ifade etti. Başbakan Sonko ile yaptıkları görüşmeye değinen Göktaş, şunları kaydetti:

"Özellikle buradaki yatırımlarımızı, önümüzdeki dönemde yürüteceğimiz çalışmaları ve Türkiye-Senegal iş birliğini ele aldığımız çok kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik. Çok verimli bir toplantı oldu. Bu görüşmeler esnasında Aile ve Nüfus On Yılı kapsamında yürüttüğümüz çalışmaları anlattık. Aynı zamanda İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde Aile ve Nüfus On Yılı ilanına yönelik girişimimize Senegal’in desteğini aldık. Aile ve sosyal hizmetler konusunda burada iş birliğimizi güçlendirmeye kararlıyız. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Senegal ve Türkiye’nin dostluğunu daha iyi seviyeye taşımaya devam edeceğiz."

"Senegal ile Türkiye arasındaki dostluk çok uzun yıllara dayanıyor" ifadesini kullanan Göktaş, şöyle devam etti:

"Sayın Cumhurbaşkanımız hem 2020’de hem 2022’de buraya ziyaretler gerçekleştirdi. 2024’te Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye’nin Türkiye’ye üst düzey ziyareti oldu. Yüksek düzeyli stratejik iş birliği anlaşmaları imzalandı. Ardından Sayın Sonko 2025’te ülkemize ziyaret gerçekleştirdi, iş insanlarımızla bir araya geldi. Senegal’de yaklaşık 60 iş insanımız var. Dolayısıyla burada hem yatırımlarımızı güçlendirmek hem iş birliğimizi daha ileri seviyeye taşımak adına Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatları doğrultusunda Karma Ekonomik Komisyonu toplantılarımıza iştirak ediyoruz. 4 yıl aradan sonra burada bu toplantıyı gerçekleştirmek hem bizim için hem firmalarımız için hem iki ülkenin ilişkilerini daha ileriye taşımak adına çok kıymetli."

"Karma Ekonomik Komisyonu toplantıları çok kıymetli"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye’nin 2024 yılındaki görüşmelerinde iki ülke arasındaki ticaret hacmi hedefinin 1 milyar dolar olarak belirlendiğini hatırlatan Göktaş, "Bu kapsamda yürütmemiz gereken çalışmalar var. Karma Ekonomik Komisyonu toplantıları da tam olarak bu nedenle çok kıymetli. Zira ortak yatırımlarımız, hedeflerimiz doğrultusunda, bu hedeflere ulaşmak adına pek çok çalışmalar yürütüyoruz" dedi.

Bakan Göktaş, Senegal temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde hayata geçirilen projeleri de incelediğini hatırlattı. Afrika Kültür Evi ile 2024 yılında açılışını yaptıkları Dakar El Sanatları Eğitim Merkezi’ndeki çalışmalara değinen Göktaş, "Burada 508 kadının eğitim alarak istihdama katılmasından büyük memnuniyet duyduk. TİKA iş birliğinde yürütülen bu çalışmayı çok kıymetli buluyorum" dedi.

Göktaş, ayrıca Emine Erdoğan’ın Senegal ziyareti sırasında Ginddi’de öksüz ve yetim çocuklar için açtığı merkezdeki faaliyetleri de yerinde görme imkanı bulduklarını ifade etti.

ABD’li yayın kuruluşu CNN International kanalının 3 ABD istihbarat kaynağına dayandırdığı haberine göre Çin, önümüzdeki haftalarda İran’a yeni hava savunma sistemleri tedarik etmeye hazırlanıyor. ABD istihbaratı ayrıca İran’ın ateşkesi, önemli yabancı ortaklarının yardımıyla belirli silah sistemlerini yenilemek için bir fırsat olarak kullanıyor olabileceğini belirtiyor. Kaynaklardan ikisi, Çin’in menşeini gizlemek için sevkiyatı üçüncü ülkeler üzerinden yönlendirmeye çalıştığına dair işaretler olduğunu ifade etti. Kaynaklara göre Çin’in İran’a göndermeye hazırlandığı sistemler, MANPAD olarak bilinen omuzdan fırlatılan uçaksavar füze sistemlerini içeriyor. Kaynaklara göre Çinli şirketler, İran’a yaptırım uygulanan çift kullanımlı teknolojiyi satmaya devam ediyor ve bu teknoloji de İran’ın silah üretmeye ve navigasyon sistemlerini geliştirmeye devam etmesini sağlıyor.

MANPAD füze sistemleri, İran’da 5 haftalık savaş boyunca alçak uçuş yapan ABD askeri uçaklarına tehdit oluşturmuştu. Trump düzenlediği basın toplantısında, geçtiğimiz hafta İran üzerinde düşürülen ABD’ye ait F-15 savaş uçağının "omuzdan fırlatılan bir füze" ile vurulduğunu ima etmişti. İran ise detay vermeden uçağı vurmak için "yeni" bir hava savunma sistemi kullandığını açıklamıştı.

İran’ın hem Çin hem de Rusya ile uzun süredir devam eden askeri ve ekonomik ilişkileri bulunuyor. İran, Shaded insansız hava araçları göndererek Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşına büyük ölçüde destek vermiş, yaptırım uygulanan petrolünün büyük bir kısmını da Çin’e satmıştı.

İran ile ABD arasındaki müzakereler Pakistan’ın ev sahipliğinde bugün başlıyor. ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’in liderliğindeki ABD heyeti, müzakerelere katılmak üzere Pakistan’ın başkenti İslamabad’a ulaştı. Heyette Vance’in yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner yer aldı. Vance, Nur Khan Hava Üssü’ne indikten sonra Pakistan Başbakan Yardımcısı Ishaq Dar, Pakistan Genelkurmay Başkanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asim Munir ve Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi tarafından karşılandı.

Masada neler var?

Görüşmelerde, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına odaklanan Washington’ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran’ın boğazın kontrolünü, boğazdan geçen gemiler için geçiş ücreti, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 maddelik planın ele alınması bekleniyor.

Görüşmelerin önemli konularından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah’ı hedef alan saldırılarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı yönünde soru işaretlerine yol açmıştı. İran’ın ateşkesin Lübnan’ı da kapsamasına yönelik ısrarı, masaya yatırılacak önemli noktalardan biri olacak.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile gerçekleştirecek müzakerelere katılmak üzere gece saatlerinde Pakistan’ın başkenti İslamabad’a geldi. İran heyetini taşıyan uçakta dikkat çeken anlar yaşandı. Uçağa ABD’nin Minab kentindeki bir ilkokula gerçekleştirdiği saldırıda hayatını kaybeden çocukların fotoğrafları, çantaları, ayakkabıları ve beyaz güller konulduğu görüldü. İran Meclis Başkanı Galibaf sosyal medyadan yaptığı fotoğraflı paylaşımda, "Bu uçuştaki yol arkadaşlarım" ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırı başlattığı 28 Şubat’ta Minab kentindeki bir ilkokula Tomahawk füzesi isabet etmiş, saldırıda çoğu çocuk olmak üzere en az 168 kişi yaşamını yitirmişti.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, diplomatik temaslarda bulunmak üzere ülkesini ziyaret eden Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile görüşme gerçekleştirdi. Kim, mevcut uluslararası gelişmelere dikkat çekerek ikili ilişkilerin daha da ileri seviyeye taşınmasının ortak çıkarlar açısından kritik önem taşıdığını vurguladı. Ülkesinin bölgesel ve uluslararası meselelerle ilgili tutumunu Wang’a aktaran Kim, "Kuzey Kore, Çin’in ‘tek Çin’ ilkesi temelinde ülkenin toprak bütünlüğünü sağlamaya ve adil, çok kutuplu bir dünya inşa etmeye yönelik tüm iç ve dış politikalarını tam olarak destekleyecek" ifadelerini kullandı. Kim, Çin’e Devlet Başkanı Xi Jinping liderliğindeki sosyalist modernizasyon ve ulusal refahı sağlama mücadelesinde başarılar diledi. Wang ise Çin hükümetinin, liderler düzeyinde varılan mutabakat doğrultusunda Kuzey Kore-Çin ilişkilerini daha da geliştirme konusunda kararlı olduğunu ifade etti.

Pyongyang yönetimi, diplomatik temaslarını tamamlayan Wang’ın uğurlama töreni ile ülkeden ayrıldığını açıkladı.

Wang Kuzey Kore’yi ziyaret etmişti

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, diplomatik temaslarda bulunmak üzere geldiği Kuzey Kore’de mevkidaşı Cho Son Hui ile bir görüşme gerçekleştirmişti. Kuzey Kore yönetimi, Wang ve beraberindeki heyet onuruna bir resepsiyon düzenlemişti.

İran ile ABD arasında ateşkes görüşmelerine ilişkin belirsizlik sürerken, İran devlet televizyonu, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf başkanlığındaki müzakere heyetinin, ABD ile yapılması planlanan görüşmeler için Pakistan’ın başkenti İslamabad’a ulaştığını duyurdu. Heyette Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran dini lideri Mücteba Hamaney’in Savunma Konseyi’ndeki temsilcisi Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı Abdülnasır Himmeti ile bazı milletvekillerinin yer aldığı belirtildi. Ayrıca haberde güvenlik, siyasi, askeri, ekonomik ve hukuki komitelerden oluşan heyetin, İran’ın müzakerelerin başlaması için öne sürdüğü ön şartların kabul edilmesi halinde ABD tarafıyla görüşmelere başlayacağı bildirildi.

İsrail’in Lübnan’a yönelik 8 Mart Çarşamba günü gerçekleştirdiği şiddetli hava saldırılarında can kaybı artmaya devam ediyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, söz konusu saldırılar nedeniyle hayatını kaybeden kişilerin sayısının 357’ye yükseldiğini bildirdi. Açıklamada, "Devam eden enkaz kaldırma çalışmaları ve çok sayıda cesedin bulunması nedeniyle bu rakam henüz kesinleşmemiştir. DNA testlerinin tamamlanması ve kurbanların kimliklerinin tespit edilmesi zaman alacaktır" denildi.

Bakanlığın verilerine göre, bu kayıplarla birlikte İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı 2 Mart’tan bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı toplamda bin 953’e, yaralananların sayısı ise 6 bin 303’e yükseldi.

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları

İsrail, 28 Şubat tarihinde ABD ile ortak şekilde İran’a yönelik hava saldırıları başlatmıştı. İsrail ordusu, bu süreçte 2 Mart tarihinde Hizbullah tarafından İsrail’e gerçekleştirilen saldırıları neden göstererek Lübnan’ın çeşitli bölgelerine yoğun hava saldırıları düzenlemeye başlamıştı.

İran ile 40 gün süren çatışmaların hassas bir ateşkes kararıyla sonlandırılmasının üzerinden saatler geçtikten sonra İsrail, Lübnan’ın çeşitli bölgelerine son zamanlardaki en yoğun hava saldırısını düzenlemişti. İsrail medyasının askeri kaynaklara dayandırdığı habere göre saldırılarda 50 savaş uçağı, 10 dakika içinde 100 hedefe yaklaşık 160 bomba atmıştı.

Söz konusu saldırılar, Tahran yönetiminin tepkisini çekmiş ve İranlı yetkililer, Lübnan’a yönelik saldırıların sonlandırılmaması durumunda ateşkesten çekilmeyi değerlendirdiklerini söylemişti.

ABD Başkanı Trump, İran ile iki haftalık ateşkes sağlanmasının ardından ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’in nihai bir barışı müzakere etmek üzere Pakistan’ın başkenti İslamabad’a doğru yola çıkmasından kısa sonra ABD basınına açıklamalarda bulundu. Trump, ABD basınına yaptığı açıklamada, İran ile barış görüşmelerinin başarısız olması halinde ABD savaş gemilerinin İran’a yönelik saldırılara yeniden başlamak üzere "en iyi mühimmatla" yeniden doldurulduğunu söyledi. Telefon üzerinden verdiği röportajda İran ile görüşmelerin başarılı olup olmayacağı sorulduğunda Trump, "Bunu yaklaşık 24 saat içinde öğreneceğiz. Yakında biliyor olacağız" dedi.

Trump, "Bir yeniden hazırlık sürecindeyiz. Savaş gemilerini şimdiye kadar üretilmiş en iyi mühimmatla, en iyi silahlarla yüklüyoruz. Bunlar, daha önce kullandığımız ve onları tam bir yıkıma uğrattığımız silahlardan bile daha iyi silahlar. Anlaşma olmazsa bunları kullanacağız" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, İran ile yapılan müzakerelere ilişkin, "Doğru söyleyip söylemediğinden emin olmadığımız insanlarla uğraşıyoruz" ifadelerini kullandı.

Trump, "Yüzümüze karşı, tüm nükleer silahlardan vazgeçtiklerini ve her şeyin ortadan kalktığını söylüyorlar. Sonra basının karşısına çıkıp, "Hayır, zenginleştirme yapmak istiyoruz" diyorlar. Yakında göreceğiz" dedi.

Pakistan’da planlanan temaslar

Pakistan’da yapılacak görüşmelerde ABD’nin, Başkan Yardımcısı Vance ile birlikte ABD’nin Ukrayna ve Gazze için gerçekleştirdiği müzakerelere de liderlik eden Trump’ın Özel Orta Doğu Temsilci Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner tarafından temsil edilmesi öngörülüyor. İran tarafından ise görüşmelere Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın katılması bekleniyor.

Temaslarda ABD’nin İran’dan sahip olduğu zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz taşımacılığına yeniden açılmasını talep etmesine odaklanması bekleniyor.

Trump, İran’ın Boğaz’ı yeniden açmasının herhangi bir ateşkes anlaşmasının kritik bir unsuru olduğunu açıkça ifade etmişti. Ancak İran ve Pakistan’ın açıklamalarına göre, Lübnan dahil savaşın tüm cephelerde durması şartının İsrail tarafından Lübnan’a yönelik saldırılar ile bozulması nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan çok az sayıda gemi geçmişti.

Görüşmelerde müzakere edilecek diğer konular arasında ise İran’ın bölgedeki vekil güçlere desteği, ülkenin balistik programı ve İran’ın kendisine yönelik yaptırımların kaldırılması taleplerinin yer alması bekleniyor.